Voor wie ook maar enigszins het nieuws volgt kan het haast niet anders dan dat ‘de jeugd van tegenwoordig’ synoniem is voor overlast, zinloos rondhangen in de wijk en comazuipen. Dit beeld lijkt met name in stand te worden gehouden door het simpele feit dat negatief gedrag nu eenmaal eerder aandacht krijgt dan positief gedrag – of het nou aandacht in de media, in de buurt, op verjaardagen of in de gemeenteraad betreft.
Wij lijken te zijn vergeten dat een belangrijk onderdeel van opgroeien ook het verkennen van maatschappelijke grenzen betekent. Daarbij is het – uiteraard – van belang dat wie die grenzen overschrijdt, hiervoor wordt aangesproken en zo nodig aangepakt. Dat hier maatschappelijke aandacht voor bestaat is dan ook terecht. Dat veel jonge mensen in Dordrecht zich dagelijks op bijzonder verdienstelijke wijze inzetten voor de samenleving lijkt echter in onze huidige tijd sterk onderbelicht.
De VVD is van mening dat het tijd wordt om in Dordrecht ook een tegengeluid te laten horen. Met het overgrote deel van onze jonge bevolking gaat het goed. En net als dat opvallen in negatieve zin consequenties heeft in termen van handhaving en repressie, dient opvallen in positieve zin zichtbaar gewaardeerd en beloond te worden. Marc Bevers, VVD-burgerraadslid heeft daarom een initiatiefvoorstel geschreven om jongeren die zich op een bijzonder verdienstelijke wijze inzetten voor de samenleving, in aanmerking te laten komen voor een hiertoe specifiek ontworpen gemeentelijke onderscheiding: De Dordtse Beloften.
De Dordtse Beloften
Vrij geïnterpreteerd uit de Van Dale wordt onder ‘een belofte’ onder meer verstaan: ‘iemand die een belofte inhoudt, een talent’. In het voetbal bijvoorbeeld is de Beloften Eredivisie het hoogste voetbalniveau waarop jongeren kunnen spelen. Voor veel jonge mensen vormt zichtbaar succes in het Beloftenelftal de springplank naar een succesvolle carrière in het betaald voetbal. Een vergelijking met het breed maatschappelijk functioneren in de Dordtse samenleving is eenvoudig te maken: zichtbaar en gewaardeerd succes op jonge leeftijd kan motiveren, inspireren en een springplank vormen om dit maatschappelijk functioneren ook op latere leeftijd voort te blijven zetten.
Een tweede parallel is het feit dat de prestaties in de Beloften Eredivisie aanmerkelijk minder aandacht krijgen dan die van de grote broer. Hetzelfde kan gezegd worden over de prestaties van de Dordtse jeugd. Om bijvoorbeeld voor een onderscheiding in de orde van Oranje-Nassau in aanmerking te kunnen komen geldt de voorwaarde dat betrokkene zich gedurende een lange tijd bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt voor de samenleving. Het spreekt vanzelf dat met name jongeren niet eenvoudig aan deze eis voldoen.
De orde van de Nederlandse Leeuw is met name van toepassing bij zeer bijzondere prestaties of inspanningen – vaak op basis van bijzondere talenten – zoals baanbrekend maatschappelijk werk, ondernemerschap of zeer bijzondere prestaties op het terrein van sport, cultuur of wetenschap. Hiervoor geldt dat met name de vereiste bijzondere professionaliteit, kennis of ervaring een uitreiking aan jongeren al snel in de weg staat. Ook voor gemeentelijke onderscheidingen geldt dat jongeren met name op voorwaarden rond de tijdsduur van geleverde verdiensten achter het net vissen.
Op basis van bovenstaande overwegingen stelt de VVD voor om aan de Dordtse jongerenonderscheiding de naam ‘De Dordtse Beloften’ toe te kennen.
Criteria
Nadrukkelijk gaat het om jonge mensen die, zoals reeds eerder gesteld, zich op een bijzonder verdienstelijke wijze inzetten voor de samenleving. Hierbij rijzen direct een tweetal vragen: wat verstaan wij onder jongeren en wat is een bijzonder verdienstelijke inzet voor de samenleving. Voor wat betreft de leeftijdsgrenzen zijn er een aantal logische opties:
1) Maximaal 18 jaar ten tijde van het aanvragen van de onderscheiding. Bij het bereiken van de leeftijd van 18 jaar wordt iemand wettelijk gezien meerderjarig en daarmee wettelijk handelingsbekwaam. Ook het actief en passief kiesrecht verkrijgt men bij de leeftijd van 18 jaar.
2) Maximaal 21 jaar ten tijde van het aanvragen van de onderscheiding. Bij het bereiken van de leeftijd van 21 jaar eindigt van rechtswege de onderhoudsplicht van ouders jegens hun kinderen. Gesteld kan worden dat men bij het bereiken van de leeftijd van 21 jaar volledig op eigen benen zou moeten kunnen staan.
Uiteraard zijn er ook andere leeftijdscriteria denkbaar. De VVD wil met dit initiatiefvoorstel nadrukkelijk deze criteria in overleg met alle partijen in de raad, burgers en aan jongeren gelieerde organisaties nader uitwerken en vaststellen.
Voor wat betreft de criteria omtrent de ‘bijzonder verdienstelijke inzet voor de samenleving’ kan gedacht worden aan:
1) Het onbaatzuchtig en op eigen initiatief verrichten van vrijwilligerswerk, waaronder medeverstaan mantelzorg, waarmee een concrete bijdrage geleverd wordt aan de kwaliteit van leven van een ander;
2) Het onbaatzuchtig en op eigen initiatief verrichten van vrijwilligerswerk waarmee een concrete bijdrage geleverd wordt aan een Dordtse maatschappelijke (non-profit) organisatie;
3) Het succesvol op jonge leeftijd starten van een eigen onderneming met een duidelijke spinoff voor de gemeente Dordrecht in termen van naamsbekendheid of het scheppen van werkgelegenheid;
4) Uitzonderlijke prestaties op het terrein van studie, sport of cultuur.
Ook voor deze criteria geldt dat met dit initiatiefvoorstel slechts beoogt wordt een eerste voorzet te geven, waarbij deze criteria in overleg met alle partijen, burgers en organisaties nader kunnen worden uitgewerkt en vastgesteld.
Draagvlak
Alvorens dit voorstel in te dienen zijn een aantal belangrijke partners in de stad benaderd om te toetsen of het voorstel op draagvlak kan rekenen. Bibelot juicht het voorstel toe en is graag bereid om met de raad mee te denken over de aan de onderscheiding te verbinden criteria. Voor DWO geldt hetzelfde. DaVinci steunt eveneens het voorstel en is tevens bereid mee te denken over de criteria en is bereid om vanuit het domein Art&Design mee te denken over de fysieke vormgeving. De Sportraad constateert een dubbeling met de jaarlijkse prijs voor aankomend talend, de Arrebel en is daarom terughoudend. De Twern heeft ten tijde van het indienen van dit voorstel nog niet gereageerd. Geconcludeerd kan worden dat het voorstel op een breed draagvlak kan rekenen.
Procedure
Het indienen van een zelfstandig voorstel vanuit de raad geschiedt op basis van art. 147a lid 1 Gemeentewet. De gemeenteraad heeft deze bevoegdheid nader uitgewerkt in art. 37 RvO. Een initiatiefvoorstel dient eerst behandeld te worden door de agendacommissie, nadat het eerst naar de voorzitter van de raad gezonden is. De agendacommissie bepaalt de wijze van behandeling. Het RvO biedt ruimte voor een eigen, door de initiatiefnemer gekozen, wijze van behandeling. De VVD stelt op basis van deze ruimte het volgende tijdspad en procedure voor:
December 2010: behandeling van het voorstel in de agendacommissie;
Januari 2011: aankondiging sprekersplein in Stem van Dordt;
Februari 2011: behandeling van de criteria en wensen rond het grafisch ontwerp van de onderscheiding in een commissievergadering, inclusief sprekersplein.
Mei 2011: vaststellen van definitieve criteria en het grafisch ontwerp in de gemeenteraad.
Met deze planning is het niet mogelijk om de uitreiking van de Dordtse Beloften 2011 gelijk met de jaarlijkse lintjesregen plaats te laten vinden. Wij stellen daarom voor om in september 2011 eenmalig een ‘losse’ uitreiking te doen en met ingang van 2012 aan de sluiten bij de lintjesregen.
Dekking
Uiteraard is het zaak om de kosten van dit initiatiefvoorstel binnen de perken te houden. Het aanbod om het fysiek ontwerpen van de onderscheiding uit te laten voeren door studenten van Da Vinci (Art&Design), danwel hierbij actief mee te denken is daarom zeer welkom. Communicatie over en feitelijke uitreiking van de Dordtse Beloften kan gelijktijdig met de gemeentelijke communicatie over de jaarlijkse lintjesregen waardoor niet of nauwelijks extra kosten ontstaan. Dan resteert slechts nog de kosten van de onderscheiding an sich. Uitgaande van een tiental uit te reiken onderscheidingen per jaar schatten wij deze kosten op zo’n € 1.000,-. Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken vanuit het programma Jeugd, meer specifiek het product ‘jongerenvoorzieningen’.